Achtergrondinformatie
De Arbeidstijdenwet in het kort
Auteur:
Hoeveel uur mag je per week werken? Wanneer heb je recht op pauze? En hoe zit het eigenlijk met rustperiodes en nachtdiensten? Het zijn belangrijke vragen voor iedereen die werkt. Zeker in de soms stressvolle werkomgeving die vaak gepaard gaat met een beroep in de zorgsector, is het belangrijk om te weten welke regels er voor jou gelden. Deze regels staan beschreven in de Arbeidstijdenwet. We zetten de belangrijkste punten uit die wet voor je op een rij.
Werk- en rusttijden
Je mag iedere week maximaal zestig uur werken. Deze uren werk je in diensten van maximaal twaalf achtereenvolgende uren; meer is niet toegestaan. Bij langere drukke periodes daalt deze grens: per vier weken mag je niet meer dan gemiddeld 55 uur werken en per zestien aangesloten weken mag je nog ‘maar’ gemiddeld 48 uur per week werken. Niet alleen worden werkuren in de Arbeidstijdenwet beschreven, ook de uren die je moet uitrusten zijn gedetailleerd opgenomen. Zo moet er elke 24 uur een dagelijkse rustperiode van ten minste elf aaneengesloten uren zijn. In de praktijk betekent dit dat je na je dienst pas na elf uur weer een nieuwe dienst mag beginnen. Deze regel mag eens per week overtreden worden: één keer per zeven dagen is een rustperiode van acht uur in plaats van elf namelijk toegestaan.
Naast deze dagelijkse rustperiode beschrijft de wet ook een verplichte wekelijkse rustperiode. Iedere zeven dagen moet je ten minste één keer 36 aaneengesloten uren kunnen uitrusten. Echter, ook deze regel kent een uitzondering. In een periode van twee weken ben je verplicht om 72 uur uit te rusten. Dat mag in één keer, of opgebroken in periodes van ten minste 32 uur. De regel is misschien wat verwarrend, maar komt op het volgende neer: je kunt maximaal elf dagen achtereenvolgend werken zonder dat de normen worden overtreden, maar je moet dan wel 72 uur aaneengesloten uitrusten.
Pauze
Je hebt recht op een pauze wanneer je 5,5 uur werkt. Deze pauze moet dan minimaal een half uur duren, maar mag wel opgesplitst zijn in twee keer een kwartier. Andere varianten, bijvoorbeeld drie pauzes van tien minuten, zijn niet toegestaan; een pauze moet namelijk altijd minimaal vijftien minuten duren. Bij een dienst van tien uur of meer heb je recht op 45 minuten pauze. Ook deze mag je opsplitsen in kortere pauzes van minimaal vijftien minuten.
Nacht- en bereikbaarheidsdiensten
Verschillende diensten die in de zorg veel voorkomen, zoals nacht- en bereikbaarheidsdiensten, brengen extra regels met zich mee die betrekking hebben op werktijden. Bereikbaarheidsdiensten, waarbij je stand-by staat om te werken als dat nodig blijkt, mogen in totaal maximaal 24 uur duren. Belangrijk om daarbij te vermelden, is het volgende: wanneer je eerst een reguliere dienst werkt en daaropvolgend een bereikbaarheidsdienst, telt de totale tijd dat je werkte en bereikbaar was als de bereikbaarheidsdienst. Bijvoorbeeld: als je eerst een dienst van acht uur werkte en daarna tien uur bereikbaar was, heb je een bereikbaarheidsdienst van achttien uur gedraaid. De totale duur mag dan dus niet langer dan 24 uur zijn. Twee achtereenvolgende bereikbaarheidsdiensten zijn mogelijk, maar dan moet er tussen die diensten wel een rustperiode van elf uur zitten. Deze regel mag tweemaal per week overtreden worden door je werkgever: één keer mag die je na tien uur alweer oproepen en eenmaal na acht uur.
Tot slot: nachtdiensten. Je mag niet meer dan zeven achtereenvolgende diensten in een reeks werken, waarin één of meer nachtdiensten voorkomen. Ook mag je per zestien weken niet meer dan 36 nachtdiensten draaien die eindigen na 02:00 uur.
Regels voor specifieke functiegroepen
Voor verschillende zorgberoepen gelden regels die afwijken van de algemene Arbeidstijdenwet. Hieronder volgt een kort overzicht. Wil je meer weten over de specifieke regels die gelden in de Zorg? Kijk dan op deze pagina van de Rijksoverheid.
Verpleging en verzorging
Voor zorgprofessionals die in de verpleging en verzorging werken, is er een aantal verschillen met de algemene Arbeidstijdenwet. Allereerst mag de werkgever de dagelijkse rusttijd vaker inkorten dan normaal: één keer per week tot tien uur en één keer tot acht uur. Daarnaast gelden er extra regels omtrent bereikbaarheidsdiensten. Je mag elke week maximaal drie keer een bereikbaarheidsdienst draaien. Over een periode van zestien weken mogen dat er maximaal 32 zijn, dus gemiddeld twee per week.
Verloskundigen
Verloskundigen mogen meer bereikbaarheidsdiensten werken dan hun collega’s in de verpleging en verzorging, namelijk maximaal vijf diensten per week en maximaal 64 diensten per zestien weken (gemiddeld vier per week dus). Ook is er geen norm voor de maximale arbeidstijd per dienst (al is die er wel bij nachtdiensten). Wel is er een maximale arbeidstijd per week: over een periode van zestien weken mag je gemiddeld maximaal veertig uur per week werken. Daarnaast is er geen norm voor het totale aantal arbeidsuren per dag, al wordt dit wél beperkt door de verplichte rust per 24 uur, die gewoon blijft gelden.
Ambulancezorg
Voor zorgprofessionals die binnen de ambulancezorg werken, gelden andere regels met betrekking tot bereikbaarheidsdiensten. Zij mogen namelijk maximaal drie beschikbaarheidsdiensten per week draaien, met een maximum van 46 diensten per zestien weken.
Artsen
Voor verschillende artsen gelden verschillende regels. Zo is er voor een bepaalde groep geen beperking op de arbeidstijd in een week. Bent u arts en wilt u een overzicht van de regels die voor u gelden? Kijk dan hier.
Collectieve afspraken
In sommige gevallen kunnen er collectieve afspraken gemaakt zijn die boven de Arbeidstijdenwet gelden, bijvoorbeeld in een cao. Bij vragen over deze regels, kun je het beste contact opnemen met jouw werkgever of een werknemersorganisatie (vaak is dat een vakbond).
Zzp’ers in de zorg
De Arbeidstijdenwet geldt niet voor zzp’ers. Dat betekent dat je als zelfstandige theoretisch gezien zo veel zou mogen werken als je zelf wil. In de praktijk werkt dat echter niet zo; je bent namelijk wél aansprakelijk te stellen als je de veiligheid van een ander in gevaar brengt. Als je te veel uren werkt, ben je tenslotte minder fit, scherp en vitaal en kun je dus niet adequaat functioneren. Dit is geregeld in een andere wet die wel van toepassing is op zzp’ers: de Arbowet. Daarin staat vermeld dat je gevaren voor anderen moet voorkomen en jouw eigen veiligheid moet waarborgen. In de praktijk kan dat niet als je hele langen dagen maakt en nooit uitrust.
Bekijk de mogelijkheden
Wil jij via TMI gaan detacheren? Of draai je liever via ons Flexbureau losse diensten naast je vaste baan? Neem dan contact met ons op! Ook als je zzp’er bent, kun je gebruikmaken van ons grote netwerk van zorginstellingen. We helpen je graag aan een passende opdracht of dienst.
Zijn er nog andere zaken onduidelijk rondom de mogelijkheden die TMI biedt? Neem dan ook contact met ons op, of schrijf je in voor een van onze informatieavonden. Daarin vertellen we je alles dat je moet weten over zzp’en, detacheren of werken in het buitenland. Zien we je daar?
Neem contact opHeb je een vraag aan een van onze medewerkers?
Bel ons dan op 020 – 510 6754
Of stuur ons een bericht via:
