Omgaan met emotioneel uitdagende situaties in de zorg

Een brede ervaring als basis

“Ik heb altijd in uiteenlopende settings gewerkt”, vertelt Jeannette. “Van spoedeisende hulp tot hospicezorg. Je ziet er alles: jong, oud, van kleine letsels tot levensbedreigende situaties. Die brede ervaring neem ik mee in mijn trainingen. Want ik weet hoe het voelt om in de hectiek te staan, maar ook hoe kwetsbaar de zorg kan zijn in de laatste levensfase.”

In haar trainingen combineert ze die brede ervaring met een praktische aanpak. “Ik begin altijd met kennismaken: waar werken de deelnemers, wat maken ze mee en wat verwachten ze van de training? Dat zorgt voor veiligheid en verbinding. Vervolgens wissel ik theorie af met casuïstiek en oefenen we met een acteur. Het gaat er niet om dat je toneel speelt, maar dat je leert met gedrag om te gaan. Dat oefenen in een veilige setting is ontzettend waardevol.”

Agressie, verlies en dementie

De thema’s die in de scholingen aan bod komen, zijn vaak zwaar en emotioneel. “Agressie kan voortkomen uit pijn, angst of ziekte. Dementie brengt weer hele andere uitdagingen met zich mee: je weet vaak niet wat er achter het gedrag van iemand zit. En bij palliatieve zorg draait alles om verlies – van patiënt én van naasten. Het komt altijd binnen. Of iemand je nou uitscheldt, boos wordt of je een klap geeft: het raakt je. De vraag is vooral: hoe ga je daarmee om?”

Daarom is er tijdens de scholingen niet alleen ruimte voor kennis, maar juist ook voor emotie. “Deelnemers delen vaak persoonlijke ervaringen. Bijvoorbeeld een familielid dat palliatief is of een ouder met dementie. Dat raakt hen zichtbaar. Ik benoem dat en vraag wat iemand nodig heeft: even pauze of juist verder praten. Vaak blijkt het een opluchting om te delen. Het maakt de training menselijker en leerzamer.”

Veerkracht en nazorg

Naast het oefenen met praktijksituaties is ook nazorg een belangrijk onderdeel. “In de praktijk wordt er na een heftige gebeurtenis vaak snel doorgegaan. Maar je hebt tijd nodig om te reflecteren: had ik dit anders kunnen doen? Hoe voel ik me erbij? In mijn trainingen oefenen we ook met feedback geven en ontvangen, zodat deelnemers met concrete handvatten teruggaan naar hun werkvloer.”

Bijscholing speelt daarbij een cruciale rol. “De zorg verandert continu. Er zijn nieuwe inzichten, nieuwe communicatiemethodes en steeds complexere situaties. Bijscholing geeft professionals nieuwe handvatten en inspiratie. Ook al werk je al dertig jaar in de zorg, je kunt altijd bijleren. Dat vergroot niet alleen je veerkracht, maar ook het plezier in je werk.”

Advies van Jeannette

“Mijn advies aan zorgprofessionals is: blijf leren en blijf openstaan. In moeilijke situaties gaat het niet alleen om wat je zelf wilt of hoe je het zou doen, maar vaak vooral om wat de ander nodig heeft. Door verbinding te maken en nieuwe inzichten te omarmen, groei je – zowel als professional als mens.”